Masal Seslendirme: Bir Masalı Anlatıcı ve Karakterleriyle Sese Dökmek

Masalın açılışı

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, Kızılırmak'ın kıyısında taş bir değirmen varmış. Değirmeni yaşlı Nuri Dede çevirirmiş; yanında da torunu Poyraz.

— Özgün masal · açılış tekerlemesi geleneksel

Masal seslendirirken anlatıcı tek bir ses kalır, her karaktere ise ayrı bir ses verilir. Aşağıdaki masalı bu yazı için hazırladık; açılış tekerlemesi geleneksel, kalanı bize ait. Oynatıcıda aynı cümleleri önce Standart, sonra Gelişmiş Stüdyo'da dinleyebilirsiniz.

Masal Tekerlemeleri

Masalları başlatan, arada nefes aldıran ve sonda toparlayan kalıplarımız vardır: tekerlemeler. Seslendirmede üç temel işe yararlar: dinleyiciye masalın başladığını haber verir, anlatıcıya temposunu kurdurur ve hikâye bittiğinde son noktayı koyarlar. Aşağıda halk anlatılarından seçtiğimiz tekerlemeleri, nerede kullanacağınızı ve nasıl okutacağınızı bulabilirsiniz.

Masal Anlatma Teknikleri

Anlatıcı masal boyunca en çok duyulan sestir; bu yüzden dinleyiciyi ya tamamen içine çeker ya da çabucak yorar. Aşağıdaki iki cümlelik bölüm açılıştan hemen sonrasına ait; okuma notlarını hemen altında bulabilirsiniz.

Kış bastırmış. Dere donmuş. Bir sabah değirmenin çarkı dönmemiş. Poyraz kapıyı aralamış, bakmış ki çarkın kanatlarına koca bir kurt yaslanmış, öyle dikilip duruyormuş.

— Özgün masal · ikinci bölüm

• Kısa cümle, kısa nefes. "Kış bastırmış." tek başına okunduğunda ses doğal olarak duraklar. Cümle uzun olsaydı anlatıcı nefes almadan koşturmak zorunda kalırdı. Metni sese çevirmeden önce cümleleri böyle ayırın.
• Belirli bir yerde yavaşlayın. Masalın tek bir anında, buradaki "çarkı dönmemiş" cümlesinde sesin biraz yavaşlamasını isteyin. Baştan sona ağır giden bir anlatıcı dinleyiciyi uyutur.
• Anlatıcıya tek ses, tek ton. Anlatıcıyı karakterlerle aynı sesle okutmayın: anlatıcı bir ses alsın, her karakter başka bir ses. Tekerlemeyi anlatıcıdan ayıran şey ton değil, tempo olsun.

Ses tonunu yönergelerle ayarlayabilirsiniz. Gelişmiş Stüdyo'da yönergeyi Türkçe yazarsınız ve bu ek ücrete tabi değildir; Gelişmiş Stüdyo ilk satın alımdan sonra açılır. Standart Stüdyo'da Ekspresif AI motoru metin içi etiketleri ve İngilizce yönergeleri okur; yönerge karakter sayısına eklenir. Buradaki Gelişmiş Stüdyo kaydının yönergesini hemen altında görebilirsiniz.

Anlatıcıdan karaktere geçiş

Karakter söze girdiğinde anlatıcı geri çekilir. Ses Stüdyosu'nda her konuşmacı için ayrı bir ses belirlersiniz; anlatıcı da bu seslerden biridir. Metni konuşmacılara göre böler, tümünü tek seferde üretirsiniz. Aşağıdaki üç satırda kurt, çocuk ve dede kendi sesleriyle konuşuyor.

Çarkı ben durdurdum, çocuk. Un biterse açlıktan kapıma gelirsiniz.

— Kurt · Bora ve Karan

Çarkı durdurmakla karnın doymaz ki kurt dayı. İçeri gel, ocak yanıyor.

— Poyraz · Emir ve Efe

Çorba da var, üç ceviz de. Kış uzun, masal daha da uzun.

— Nuri Dede · Nuri ve Rıza

Üç karakteri birbirinden ayıran tek bir özellik yok: kurdun sesi tok ve ağır, çocuğunki canlı ve hızlı, dedeninki ise sakin ve oturaklı. Çocuk rolünde yetişkin bir ses kullanırken tarif kısmına "çocuk gibi" yazmak gerekir; Gelişmiş Stüdyo'daki Efe satırında bu yönerge yer alıyor.

Aynı mantıkla kurulmuş geniş bir kadro için karakter seslendirme sayfasındaki sahnelere, karakter sesini baştan tarif etmek için de karakter sesi tasarlama yazısına bakabilirsiniz.

Masalın sonu ve kapanış

Kurt içeri girmiş, üç cevizi kırmış; birinden sıcaklık, birinden un kokusu, birinden de eski bir türkü çıkmış. O günden sonra çark hiç durmamış, kurt da kışlarını değirmenin kapısında geçirmiş. Gökten üç elma düşmüş: biri anlatana, biri dinleyene, biri de bu masalı bir sonrakine taşıyacak olana.

— Özgün masal · son bölüm

Masalın bitişi iki amaca hizmet eder: hikâyeyi toparlar ve dinleyiciyi sakin bir şekilde gerçek dünyaya döndürür. Son cümleleri ağır bir tempoda okutun, "gökten üç elma düştü" tekerlemesine gelindiğinde ise sesi hafifçe alçaltın.

Bitirirken şunları kontrol edin: son cümle kısa mı, kapanışı tekerleme mi yapıyor, masalın son iki satırı benzer bir tempoda mı akıyor. Üçü de tamamsa masal güzelce tamamlanmış demektir.

Masal Seslendirme Metinleri

Kendi masalınızı seslendirmeden önce metni iki aşamada gözden geçirin. İlkinde cümleleri kısaltıp diyalogları "Kurt:", "Poyraz:" gibi konuşmacılara ayırın; ikincisinde ise isimleri ve sayıları seslendirmenin takılmayacağı şekilde yazın.

Bu yazıdaki masal toplam 921 karakter. Kayıt olunca gelen 10.000 ücretsiz kredinin içinde Ultra HD motorunda 921, Ekspresif AI motorunda 2.763 kredi tutar. Stüdyoda tek seferde en fazla 5.000 karakter üretilir; uzun masalları sahnelere bölüp her sahneyi ayrı üretin.