Erkek Ses Tonları: Bas, Bariton, Tenor ve 10 Sesin Ölçülmüş Perdesi

Erkek Ses Tonları Nelerdir?

Erkek ses tonları nelerdir sorusunun müzikteki temel cevabı üç ana türdür: kalından inceye bas, bariton ve tenor. Bas ile bariton arasında bas bariton, tenorun üzerinde ise kontrtenor yer alır. Bir erkeğin hangi türe girdiğini günlük konuşma perdesi değil, şarkı söylerken zorlanmadan ulaşabildiği en alçak ve en yüksek notalar belirler.

1. Bas: En kalın erkek sesi. Yaklaşık E2 ile E4 arası (82 – 330 Hz).
2. Bas bariton: Basın derinliğini baritonun rahat üst notalarıyla birleştirir. Yaklaşık F2 – F4 (87 – 349 Hz).
3. Bariton: Orta erkek sesi ve en yaygın olanı. Yaklaşık A2 – A4 (110 – 440 Hz).
4. Tenor: Göğüs sesiyle şarkı söyleyen erkek seslerinin en tizi. Yaklaşık C3 – C5 (131 – 523 Hz).
5. Kontrtenor: Kafa sesiyle (falsetto) kadın sesi bölgesine çıkan nadir erkek sesi. Yaklaşık G3 – E5 (196 – 659 Hz).

Aşağıda bas, bariton ve tenor seslerini aynı başlıklar altında ele aldık: şarkıdaki aralığı, konuşurken nasıl duyulduğu, seslendirmede nereye yakıştığı ve bu yazı için kaydettiğimiz bir örnek. Örnekleri yapay zeka seslendirme için kullandığımız iki stüdyoda kaydettik: Standart Stüdyo'daki ses ve Gelişmiş Stüdyo'daki eşi aynı metni okuyor, yanlarında ise ölçtüğümüz ortalama perde yer alıyor.

Bas Ses Nedir?

Bas ses, erkek seslerinin en kalını ve en pes olanıdır. Koroda en alttaki partiyi söyler; operada kral, rahip ya da kötü karakter rollerinde sık duyulur. Bulmacalarda "en kalın erkek sesi" sorusunun üç harfli cevabı da budur: bas.

Bas ses konuşurken de pes duyulur; nitekim bu yazıdaki iki örneğin ortalama perdesi 100 Hz'in altında kalıyor. Seslendirmede bu ağırlık otorite ve gizem hissi verir; fragmanlar ile belgesel girişlerinde kalın seslerin tercih edilme sebebi de budur.

Bas Bariton Ses

Bas bariton ses, basın koyu rengini baritonun rahat üst notalarıyla buluşturan bir ara türdür. Wagner'in Wotan'ı ya da Mozart'ın Figaro'su bu ses aralığı için yazılmış roller arasındadır. Günlük konuşmada geniş ve dolgun duyulur; bas kadar ağır, bariton kadar hafif değildir.

Aşağıdaki fragman metnini ölçümlerimizde en pes çıkan ses ikilisi seslendiriyor: Standart Stüdyo'da Tarık, Gelişmiş Stüdyo'da Kaya.

Küçük bir kıyı kasabası. Kırk yıldır saklanan bir sır. Ve asla dönmemesi gereken bir adam. Bu kış sinemalarda: Sessiz Liman.

— Fragman anlatımı · 124 karakter

Bariton Ses Nedir?

Bariton ses, bas ile tenor arasında kalan orta erkek sesidir ve erkeklerin çoğu bu gruba girer. Hem pes notalarda dolgun hem de orta aralıkta rahat olduğu için popüler müzikte en sık duyulan sestir.

Konuşurken bariton, dinleyiciye en tanıdık gelen sestir. Uzun süre yormadan dinlenebildiği için seslendirmede podcast, haber, kurumsal tanıtım ve eğitim videolarında ilk akla gelen seçimdir. Ölçtüğümüz on erkek sesinin sekizi de konuşurken bu bölgede kalıyor; ayrıntıları aşağıdaki tabloda.

Bu örnekte Barış ile Arda bir futbol podcast'i açılışı yapıyor. Barış ve Tarık seslerini erkek sesi yapma sayfamızda kendi metninizle, kayıt olmadan deneyebilirsiniz.

Ne hafta sonuydu ama! Üç gol, iki kırmızı kart ve son dakikada gelen bir penaltı. Kahvenizi alın; Uzatma Dakikaları'nın yeni bölümü başlıyor, konuşacak çok şey var.

— Podcast açılışı · 164 karakter

Tenor Ses Nedir?

Tenor ses, göğüs sesiyle şarkı söyleyen erkek seslerinin en tizidir. Operada kahraman ve âşık rolleri çoğunlukla tenorlara verilir; Pavarotti'nin "Nessun dorma" aryasındaki yüksek notaları tenor sesin en bilinen örneklerindendir.

Konuşurken tenor parlak ve hareketli duyulur; ses kolayca yükselir ve kalabalığın arasından sıyrılır. Bu yüzden spor ve etkinlik sunumlarında, enerjik reklamlarda ve animasyon karakterlerinde çok iyi sonuç verir. Uzun ve sakin anlatımlarda ise genellikle bariton tercih edilir.

Kontrtenor

Kontrtenor, kafa sesini (falsetto) eğitimle geliştirip alto, hatta mezzo-soprano bölgesinde şarkı söyleyen erkek sesidir. Barok müzikte bir zamanlar kastrato sanatçılarının seslendirdiği partiler bugün çoğunlukla kontrtenorlara verilir. Bu sese sahip olanlar konuşurken genellikle bariton ya da tenor bölgesindedir; kontrtenor yalnızca şarkı söylerken ortaya çıkar.

Bu örnekte Volkan ve Tayfun bir basketbol maçı öncesinde tribünleri coşturuyor. Tayfun, ölçtüğümüz en tiz erkek sesi; sahnede kalabalığa seslenen bir sunucu gibi konuştuğu için perdesi sakin bir konuşmanın çok üstüne çıkıyor.

Hanımlar beyler, ayağa kalkın! Sezonun son maçında takımımız sahaya çıkıyor. Tribünler, bu gece sesinizi bütün şehir duysun!

— Salon anonsu · 124 karakter

Kalın Erkek Sesine Ne Denir?

Kalın erkek sesine müzikte bas denir; bastan biraz daha açık olanına ise bas bariton. Ancak günlük dilde bir erkek sesini tarif ederken kullandığımız kelimelerin hepsi kalınlıkla ilgili değildir. Kimi sesin perdesini, kimi gücünü, kimi de tınısını anlatır:

• Kalın / pes: Perdesi düşük ses tonudur. Hz cinsinden doğrudan ölçülebilen tek nitelik budur.
• İnce / tiz: Kalın sesin karşıtı; perdesi yüksek olan ses.
• Gür: Güçlü, hacimli ve uzağa rahatça ulaşan ses. Gür bir ses pekâlâ ince de olabilir.
• Tok: Dolgun ve sağlam duyulan, oturaklı ses. Kalın olması şart değildir.
• Boğuk: Kısık ve net çıkmayan ses; çoğunlukla yorgunluktan veya soğuk algınlığından kaynaklanır.
• Buğulu: İçine hafif nefes karışmış, sıcak ve yumuşak tınılı ses.
• Kadife: Pürüzsüz ve dinlemesi rahat ses; çoğunlukla kalın ve buğulu tonları anlatmak için kullanılır.

Seslendirme projesi hazırlarken bu kelimeleri birbirinden ayırmak işinizi kolaylaştırır. Gelişmiş Stüdyo'da sese Türkçe tarif yazabilir, "gür ve tok" ya da "buğulu ve yavaş" gibi ifadeleri doğrudan bu tarifte kullanabilirsiniz. Gelişmiş Stüdyo ilk satın alımdan sonra açılır. Standart Stüdyo'da ise tonu yaptığınız ses seçimi ve metne eklediğiniz etiketler belirler.

Erkek Sesi Kaç Hz?

Erkek sesi kaç Hz sorusunun kısa yanıtı: kaynaklar, yetişkin bir erkeğin konuşma perdesini genellikle 90 ile 155 Hz arasında gösterir. Bu değer sesin temel frekansını, yani ses tellerinin saniyede kaç kez titreştiğini belirtir. Şarkı söylerken ise aynı ses bu frekansın birkaç katına çıkabilir.

Kataloğumuzdaki 10 yetişkin erkek sesine iki cümlelik aynı hava durumu metnini okutup her kaydın perdesini ölçtük. Kalından inceye sonuçlar şöyle:

• Sekiz ses 102 ile 132 Hz arasında. Kataloğun erkek seslerinin çoğu, kaynaklardaki tipik aralığın ortasında, yani bariton bölgesinde konuşuyor.
• En kalın ses Kaya (75 Hz). Tipik aralığın altında kalıyor; yazıdaki bas örneğini bu yüzden onunla ve eşi Tarık'la kaydettik.
• En tiz ses Tayfun (269 Hz). Sakin bir hava durumu metnini bile sahnede sunum yapar gibi okuyor; perdesi tipik aralığın oldukça üzerinde.
• Perde metne göre değişiyor. Aynı ses farklı bir metinde 8 ile 33 Hz arasında oynadı: Kaya hava durumunda 75, fragmanda 91 Hz; Tayfun hava durumunda 269, maç anonsunda 302 Hz verdi. Tek bir kayda bakıp bir sese bas ya da tenor demek bu yüzden doğru olmaz.

Telefonda kalın ses neden incelir?

Geleneksel telefon hatları ve çoğu santral, sesi yalnızca 300 ile 3.400 Hz arasında iletir. Erkek sesinin temel frekansı bu bandın altında kaldığı için hatta hiç taşınmaz; kulak perdeyi üst harmoniklerden tamamlasa da sesin göğüsten gelen dolgunluğu kaybolur. Kalın bir ses bu yüzden telefonda daha ince ve uzaktan gelir gibi duyulur. Mobil hatlardaki HD ses daha geniş bir frekans bandı kullanır, ancak arayan kişinin hangi hatta olduğunu bilemezsiniz.

Santral karşılaması ya da telesekreter için erkek sesi seçerken kaydı mutlaka bir de telefon hoparlöründen dinleyin. Stüdyoda oluşturduğunuz kaydı santraller için 8 kHz WAV biçiminde de indirebilirsiniz.